Η 4η Μαρτίου τιμάται κάθε χρόνο ως Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Ιό των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV), έναν ιό που προσβάλλει 4 στους 5 ανθρώπους κάποια στιγμή στη ζωή τους, συνήθως χωρίς συμπτώματα, αλλά με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για την υγεία.
Με αφορμή την ημέρα αυτή, το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ), η Ελληνική HPV Εταιρεία και η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), σε συνεργασία με την Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων (International Papillomavirus Society – IPVS), εγκαινιάζουν μια νέα, συντονισμένη Ελληνική εκστρατεία ενημέρωσης για τον HPV, με επίκεντρο την πρόληψη και την επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση.
Η εκστρατεία θα αναπτυχθεί καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, με δράσεις ενημέρωσης για γονείς, εφήβους, νέους ενήλικες και επαγγελματίες υγείας, ενόψει και του 38ου Παγκοσμίου HPV Συνεδρίου της IPVS που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2026.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου, στον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης, εκπρόσωποι των φορέων που συμπράττουν για την πρόληψη και την εξάλειψη των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων, τόνισαν πως σήμερα η επιστημονική κοινότητα διαθέτει για πρώτη φορά τα μέσα για να προλάβει έναν από τους σημαντικότερους καρκίνους παγκοσμίως, τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και να μειώσει την επίπτωση και αρκετών άλλων καρκίνων. Υπογράμμισαν δε, πως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) έχει θέσει σαφείς στόχους για την παγκόσμια εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας έως το 2030: 90% πλήρης εμβολιαστική κάλυψη στα κορίτσια έως 15 ετών, 70% κάλυψη των γυναικών με διενέργεια προσυμπτωματικού ελέγχου με HPV testing σε ηλικίες 35 και 45 ετών και 90% σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση των γυναικών με (προ)καρκίνο τραχήλου μήτρας. Όπως επισημάνθηκε, το 2026 η Ελλάδα παραμένει χαμηλά τόσο στη διενέργεια HPV testing όσο και στην εμβολιαστική κάλυψη. «Το θέμα δεν είναι να θεραπεύσουμε, αλλά να προλάβουμε», τονίστηκε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη εμβολιασμού κοριτσιών και αγοριών από 9 ετών και άνω, πριν από την έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας, ενώ η ένδειξη εμβολιασμού ισχύει και για ενήλικες έως και την ηλικία των 45 ετών.
Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν, το εμβόλιο εμφανίζει εξαιρετικά υψηλή αποτελεσματικότητα, έλλειψη παρενεργειών και μπορεί να προφυλάξει έως και από 10 μορφές καρκίνου.
Εκστρατεία ενημέρωσης με επίκεντρο την πρόληψη
Η νέα καμπάνια, που υλοποιείται από την Ελληνική HPV Εταιρεία, το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και την ΕΛΛΟΚ, σε συνεργασία με την Διεθνή Εταιρεία για τον Ιό των Θηλωμάτων, στοχεύει στην πειθώ και στην ουσιαστική ενημέρωση του κοινού. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήθηκαν δύο ενημερωτικά βίντεο, ένα που απευθύνεται σε γονείς και ένα σε εφήβους, με στόχο να ενισχυθεί η ενεργός συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων για εμβολιασμό και να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της ενημέρωσης των καθηγητών και των μεγαλύτερων μαθητών στα σχολεία και της καλλιέργειας κουλτούρας πρόληψης από μικρή ηλικία.
Ο Θεόδωρος Αγοραστός, Πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρείας, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα το 2026 παραμένει μακριά από τους στόχους που έχει θέσει ο Π.Ο.Υ., αλλά με ενημέρωση και ευαισθητοποίηση μπορούμε να τους κατακτήσουμε. Όπως σημείωσε, η χώρα μας βρίσκεται χαμηλά στη διενέργεια ελέγχων, ωστόσο χάρη και στο πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» γίνονται σημαντικά βήματα. Το μήνυμα είναι σαφές τόνισε ο κ. Αγοραστός: «Η πρόληψη είναι εφικτή. Ο εμβολιασμός σώζει ζωές. Και η Ελλάδα μπορεί να πετύχει τους παγκόσμιους στόχους, εφόσον Κοινωνία και Πολιτεία κινηθούν συντονισμένα. Ιδιαίτερα η Πολιτεία πρέπει να εκπληρώσει ενεργά την υποχρέωσή της να ενημερώσει σχετικά με τα θέματα υγείας και πρόληψης όλους τους πολίτες».
Η Αναστασία Χατζηδημητρίου, Διευθύντρια του ΙΝΕΒ|ΕΚΕΤΑ παρουσίασε τις δράσεις του Ινστιτούτου και τη νέα εκστρατεία ενημέρωσης για τον HPV. Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο της ολιστικής κλινικής έρευνας που διεξάγεται στο Ινστιτούτο, το ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ υλοποιεί πρωτοποριακές μελέτες που εκτείνονται από τη γενετική ανάλυση μέχρι δράσεις ενημέρωσης και ενδυνάμωσης των ασθενών.
Σημαντικό παράδειγμα αποτελεί μελέτη γενετικής ανάλυσης για την ανίχνευση του HPV, που διεξήχθη σε 13.000 γυναίκες, όπου μέσω αυτολήψης εστάλησαν δείγματα στο εργαστήριο και στη συνέχεια, με βάση τα αποτελέσματα, ακολούθησε καθοδήγηση από γυναικολόγους που συμμετείχαν στη μελέτη. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά, με τις συμμετέχουσες να δηλώνουν ότι θα επαναλάμβαναν την ίδια μεθοδολογία.
Παράλληλα, το Ινστιτούτο συντόνισε το Δίκτυο Ιατρικής Ακριβείας στην Ογκολογία, στη δράση εξετάστηκε το γενετικό προφίλ του όγκου σε 5.500 ασθενείς με καρκίνο, ώστε να λάβουν την κατάλληλη και πιο αποτελεσματική θεραπεία.
«Βρισκόμαστε κοντά στους ασθενείς και απαντούμε στις ανάγκες τους με λύσεις εφαρμόσιμες και προσαρμοσμένες σε κάθε ανάγκη τους», τόνισε η κ. Χατζηδημητρίου, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ στην πρακτική εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης.
Η Ανδρομάχη Αθηναίου, Μέλος του ΔΣ της ΕΛΛΟΚ, τόνισε ότι η σωστή ενημέρωση αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Πάρα την ύπαρξη εργαλείων πρόληψης και εξετάσεων μέσω του προγράμματος «Σ. Δοξιάδης», η συμμετοχή των πολιτών παραμένει περιορισμένη. Η ΕΛΛΟΚ, μέσα από μια πλούσια και συστηματική δράση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, συγκεντρώνει φορείς, συλλέγει και επεξεργάζεται στοιχεία και αξιοποιεί τα δεδομένα αυτά προκειμένου να ενισχύσει την ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη σημασία της ενημέρωσης στα σχολεία, ακόμη και μέσα από βιωματικές και διαδραστικές δράσεις για τις μικρότερες ηλικίες, τονίζοντας ότι ο δημόσιος λόγος πρέπει να χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και βεβαιότητα.
Η Χριστίνα Καραμανίδου, Ερευνήτρια και Υπεύθυνη Εργαστηρίου Ψυχολογίας ΙΝΕΒ|ΕΚΕΤΑ, υπογράμμισε ότι η εκστρατεία σχεδιάστηκε με βασικό στόχο την ουσιαστική ενημέρωση του κοινού, την αλλαγή συμπεριφοράς μέσω της ενδυνάμωσης και την ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής του στη λήψη αποφάσεων για την πρόληψη κυρίως μέσω του εμβολιασμού.
Όπως ανέφερε, γύρω από τον εμβολιασμό εξακολουθούν να υπάρχουν παρανοήσεις και αναβλητικότητα. «Η επιστημονική γνώση δείχνει ότι ο εμβολιασμός αποτελεί μέτρο προστασίας της υγείας. Η ενημέρωση μπορεί να αποτελέσει παράγοντα διαμόρφωσης συμπεριφορών και προαγωγή της δημόσιας υγείας», σημείωσε.
Κοινό όραμα
Οι ομιλητές συμφώνησαν ότι η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης αποτελεί το πιο κρίσιμο βήμα για τα επόμενα χρόνια. Στόχος είναι να ενημερωθούν και να πεισθούν οι γονείς, να αντιμετωπιστεί η δυσπιστία και να δοθούν τεκμηριωμένες απαντήσεις στα ερωτήματα που ανακύπτουν.
Στο πλαίσιο της καμπάνιας παρουσιάστηκαν τα βίντεο που έχουν δημιουργηθεί από το ΙΝΕΒ, ένα που απευθύνεται σε γονείς και ένα σε εφήβους, το βίντεο της Διεθνούς Εταιρείας για τον Ιό των Θηλωμάτων και το Podcast της ΕΛΛΟΚ.
Η εκστρατεία θα αναπτυχθεί εντός του 2026, ενόψει και του 38ου Παγκοσμίου HPV Συνεδρίου της IPVS, που θα φιλοξενηθεί στην Αθήνα, με τη συμμετοχή κορυφαίων επιστημόνων από όλο τον κόσμο.
Για οποιαδήποτε επιπλέον πληροφορία ή διευκρίνιση, καθώς και για εν δυνάμει φιλοξενούμενους στις εκπομπές ή στα δημοσιέυματά σας, μπορείτε να επικοινωνήσετε με την κυρία Φωτεινή Κοπάνη, Γραφείο Διοίκησης ΕΚΕΤΑ – ΙΝΕΒ, 2310498272, kopani@certh.gr
